Zarys historyczny

Lean rozumiane jako „odchudzone zarządzanie” jest metodą zarządzania bardzo mocno związana z Japońskim koncernem motoryzacyjnym – Toyotą. Lean Management – geneza, sięga czasów II Wojny Światowej.

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie 135-1.jpg
Źródło: https://apjjf.org/

Po ustaniu drugiej wojny światowej Japonia była krajem zniszczonym i dotkniętym biedą. Skutki wojny odbiły się bezpośrednio na wielkości produkcji – odnotowano ogromny spadek produkcji w japońskich firmach produkcyjnych. Przy tak niskich wskaźnikach produktywności koncern Toyoty nie mógł pozwolić sobie na zmianę wyposażenia nowo produkowanych samochodów, oprócz tego nie mógł pozwolić sobie na nadmierne gromadzenie zapasów (materiałów do produkcji). W wyniku tego na przemyśle samochodowym wymuszono nowe, innowacyjne rozwiązania z zakresu zarządzania
i organizacji produkcji.

W XX wieku japońscy inżynierowie zaczęli zagłębiać się w teorię W.E. Deminga i J.M. Jurana mówiącą o sterowaniu jakością produkcji. Cały czas szlifowano i rozwijano tą teorię wzbogacając o metody redukcji kosztów produkcji. Wszystko to doprowadziło do ukształtowania Toyota Production System (TPS), który zawierał elementy takie jak: Just in Time i Total Quality Management. Pod koniec lat 80. Amerykanie nazwali to systemem Lean Management.

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie toyota-log-silo.jpg

Źródło: https://toyota.com

Taiichi Ohno (Dyrektor Generalny fabryk koncernu Toyota), wskazywał na szereg potrzeb związanych z transformacją systemu zarządzania przedsiębiorstwem, do najczęściej wymienianych w literaturze zalicza się:

  • eliminację strat wynikających z marnotrawstwa;
  • zwiększenie konkurencyjności rynkowej przedsiębiorstwa;
  • dążenie do zwiększania praktyczności przedsiębiorstwa;
  • tworzenie miejsca pracy optymalnego dla pracownika i pracodawcy.

Koncepcja koncernu Toyota zakładała dostarczenie samochodów szerokiemu gronu odbiorców, doprowadzenie do perfekcji samochodów osobowych, a także wytwarzanie wytwarzanie samochodów za rozsądną cenę – co bezpośrednio wiążę się z założeniem poszerzenia grona odbiorców aut osobowych. Ambicją Ojców Założycieli było stworzenie oryginalnej japońskiej techniki produkcji uszytej na miarę dla kraju, w którym powstała.

Ramy czasowe

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie timeline-1-1024x760.png

Źródło: https://leanwpraktyce.pl

Prekursorzy Lean

Frederick W. Taylor – amerykański inżynier, wynalazca stali szybkotnącej i młota parowego, twórca naukowego zarządzania. „System Taylora”. Taylor był osobą kontrowersyjną. Nazwał swoje koncepcje „zarządzaniem naukowym”. Idea zastosowania metod naukowych do zarządzania i organizacji pracy była oczywiście rozsądna, ale Taylor zignorował wiedzę o człowieku, jego potrzebach i zachowaniach. Dodatkowo miał osobliwy stosunek do robotników fabrycznych.

Henry Laurence Gantt – (ur. 1861 w hrabstwie Calvert, zm. 23 listopada 1919 w Montclair) – amerykański inżynier mechanik i naukowiec, jeden z prekursorów nauki o organizacji i zarządzania projektami. Henry Gantt dokonał wdrożenia czasowo-premiowego systemu prac i sporządzenia karty instrukcyjnej. Na przełomie wieków opracował dla fabryki Bethlehem Steel System Zadań i Premii (The Task and Bonus System) i opublikował go następnie w “Engineering Magazine”. Opracowany schemat został nazwany diagramem Gantta.

Taiichi Ōno – ur. 29 lutego 1912 w Dalianie, zm. 28 maja 1990 w Toyocie) − japoński inżynier, menedżer, twórca Systemu Produkcyjnego Toyoty (TPS).

James Womack – w 1990 roku James Womack wraz z Jonesem i Roosem napisali książkę “The Machine That Changed The World”. Praca Womacka ukazała historię produkcji w motoryzacji oraz studia japońskich, amerykańskich i europejskich firm. W książce wprowadzili terminy “Lean Manufacturing„, „Lean Production”, „Lean Organization”, “Lean Enterprise”. Lean Manufacturing pobudziło wyobraźnię ludzi przemysłu w wielu krajach. Wdrożenia Lean są teraz powszechne. Wiedza i baza doświadczenia rozrasta się szybko. Podstawowe elementy Lean Manufacturing są opisane w wielu publikacjach. Nie różnią się one znacznie od technik rozwiniętych przez Ohno i Shingo w Toyocie. Zmienia się tylko ich zastosowanie w poszczególnych przedsiębiorstwach. Tak jak wiele firm skopiowało techniki Forda w niewolniczy i bezmyślny sposób, tak wiele firm kopiuje techniki Toyoty w podobny sposób i z mizernymi skutkami.

Henry Ford – (ur. 30 lipca 1863 w Dearborn, zm. 7 kwietnia 1947 w Detroit) – amerykański przemysłowiec, inżynier oraz założyciel Ford Motor Company. Początkowo sprawdzał osobiście każdy wyprodukowany samochód (potwierdzając to własnoręcznym podpisem Ford) nie zważając czasami na wywołane tym opóźnienia w wysyłce zamówionych wozów. Mimo braku formalnego wykształcenia technicznego miał duże doświadczenie praktyczne i intuicję techniczną, dlatego często ingerował
w pracę fabrycznych konstruktorów lub wręcz pracowali oni pod jego bezpośrednim kierownictwem. Powszechna dostępność aut Forda zrewolucjonizowała układy społeczne w USA, umożliwiając zasiedlanie przedmieść wielkich miast jak Nowy Jork czy Detroit, jak też zasiedlanie zapomnianych terenów jak Floryda (patrz: huragan w Miami Beach w 1926). Ford wpłynął też na układy ekonomiczne USA (kredyty na auta).

William Edwards Deming – był pierwszym amerykańskim specjalistą, który w sposób metodyczny przekazywał japońskim inżynierom i menedżerom wiedzę na temat statystycznej kontroli jakości. Przybył do Japonii w 1947 roku, gdzie jako statystyk miał pomóc władzom okupacyjnym generała MacArthura przy dokonywaniu spisu ludności. Określany jest jako prekursor i guru w dziedzinie zarządzania jakością i ciągłego doskonalenia organizacji. Dzięki opracowanym i wprowadzonym w życie metodom kontroli jakości, przyczynił się do odbudowy japońskiej gospodarki po II wojnie światowej. Uważany jest za bohatera Japonii i jedną z najważniejszych niejapońskich osób w jej historii.

Kaoru Ishikawa – ur. 1915, zm. 16 kwietnia 1989) – japoński teoretyk zarządzania, chemik, od 1960 roku profesor na Uniwersytecie Tokijskim. Jako pierwszy autor wskazywał na istotne różnice pomiędzy kulturą zachodnią i japońską. Uwzględniał przy tym nie tylko wzorce zachowań społecznych, ale także zachowania i zwyczaje korporacyjne. Koło jakości – Ishikawa, zachęcany przez Josepha Jurana, wdrożył ideę kół jakości w japońskich przedsiębiorstwach. Metoda ta rozprzestrzeniła się również poza Japonię. Dziś koła jakości są obecne w ponad 50 krajach, a w samej Japonii uczestniczy w nich ponad 20 milionów ludzi. Diagram Ishikawy – Ishikawa opracował diagram przyczynowo-skutkowy, w którym analiza rozpoczynana jest od stwierdzenia wystąpienia skutku (np. braku, awarii lub innego niepożądanego stanu) i prowadzona w kierunku identyfikacji wszystkich możliwych przyczyn, które go spowodowały.

Daty, które warto zapamiętać

Rok Opis
1896 V. Pareto publikuje Prawo 80-20
1911 F. W. Taylor publikuję Principles of Scientific Maagement
1913 H. Ford rozpoczyna montaż saochodów na linii zautomatyzowanej
1915 R. H. Wilson rozwija i stosuje model EOQ Economic Order Quantity
1922 H. L. Gantt publikuje The Gantt Chart: A working Tool for Managemenet
1927 Założenie firmy Toyota Motor
1936 Inżynierowe w General Motors wprowadzają pojęcie Automation
1948 W. E. Deming po raz pierwszy wyjeżdża do Japonii. Wygłasza wykład na temat braków – pierwszego źródła problemów jakości
1950 T. Ohno rozpoczyna pracę na TPS – Toyota Production System
1951 J. Juran Publikuję Handbook for Quality Control – analiza Pareto, statystyczna kontrola procesu oraz koszty jakości
1961 S. Shingo opracowuje i definiuje pokayoke, książka została opublikowana w 1985 roku
1961 K. Ishikava opracowuje Koła Jakości
1979 Pierwsze artykuły na temat Just in Time ukazują się w mgazynach USA
1985 S. Shingo publikuje SMED, productivity
1988 S. Nakajima wydaje Introduction to Total Productivity Maintenance
1988 T. Ohno publikuje The Toyota Production System
1990 S. Pugh publikuje Toyota Design
1990 J. P. Womack, D. Jones i D. Roos prezentują The Machine that Changed the World
1996 J. P. Womac i D. T. Jones publikują Lean Thinking

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *